AccueilNuméro 1 → Arbre de Noël

L'arbre ou la poule ?
La arbo aŭ la kokino?

À chaque peuple son arbre sacré, trait d'union entre le monde souterrain, la terre et les cieux. Voyage aux origines du sapin de Noël, symbole païen devenu compagnon d'une fête chrétienne.

L'origine de l'arbre de Noël se perd aussi loin que celle de l'œuf (ou de la poule). Chaque civilisation païenne a eu son arbre sacré, car représentant à lui seul les trois parties du cosmos : le monde souterrain par ses racines, la terre par son tronc, et les cieux par son feuillage. Cet arbre était traditionnellement un chêne avant d'être supplanté dès le XIIe siècle par le sapin, plus facile à trouver et meilleur marché. Après la Réforme, les Protestants, qui échouèrent aussi bien que les Catholiques à vouloir éradiquer ce culte, l'accommodent à celui de l'arbre qui symbolise le paradis d'Adam et Ève, et la tradition du sapin se généralise, d'abord dans les pays protestants puis dans le reste de l'Europe. En France, c'est Marie Leszcynska, épouse du roi Louis XV, qui en lance la mode en l'introduisant à Versailles. La tradition est devenue partout réelle après la guerre de 1870.

Priscille Ducet

Kiom da popoloj, tiom da sakralaj arboj, ligoj inter la subtera mondo, la tero kaj la ĉielo. Vojaĝo al la origino de la Kristnask-arbo, pagana simbolo, kiu iĝis kunulo de kristana festo.

La origino de la Kristnaskarbo perdiĝas tiel for, kiel tiu de la ovo (aŭ de la kokino). Ĉiu pagana civilizacio havis sian sakralan arbon, ĉar ĝi reprezentis sole per si mem la tri partojn de la kosmo: la subtera mondo per siaj radikoj, la tero per sia trunko kaj la ĉielo per sia foliaro. Tiu arbo estis tradicie kverko antaŭ ol esti anstataŭita de la abio jam ekde la 12a jarcento, pli facile trovebla kaj malpli kosta. Post la Reformacio, la Protestantoj, kiuj tiom fiaskis, kiom la Katolikoj en sia volo malaperigi tiun kulton, akordigas ĝin kun tiu de la arbo simbolanta la paradizon de Adamo kaj Eva, kaj la abia tradicio ĝeneraliĝas, unue en la Protestantaj landoj, poste en la cetero de Eŭropo. En Francio, lanĉas la modon Marie Leszcynska, edzino de la reĝo Luizo la 15a, enkondukante ĝin en la Palacon de Versailles. La tradicio disvastiĝis ĉien post la milito de 1870.

Priscille Ducet
Tradukis Jean Lazert

Portfolio

Rechercher sur le site

La pensée du jour

"Le projet est le brouillon de l'avenir. Parfois, il faut à l'avenir des centaines de brouillons."

Jules Renard

Participer à cette rubrique

Recevoir notre newsletter